Komut satırı arayüzüne giriş

Evden okuyanlar için: Bu bölüm Yeni arkadaşınız: Command Line videosu içinde anlatıldı.

Heyecanlı değil mi?! Birkaç dakika içinde ilk kod satırınızı yazacaksın! :)

Sizi yeni arkadaşınızla tanıştıralım: komut satırı!

Gelecek aşamalar size tüm "hacker"ların kullandığı siyah pencerenin nasıl kullanıldığını gösterecek. Başta biraz korkutucu görünebilir fakat bu sadece sizden komut bekleyen bir pencere.

Not Lütfen kitap boyunca 'dizin' ve 'klasör' terimlerini birbirinin yerine kullandığımızı ve aynı anlama geldiklerini not unutmayın.

Komut satırı nedir?

Genellikle komut satırı veya komut satırı arabirimi adı verilen pencere, bilgisayarınızdaki dosyaları görmek, düzenlemek ve yönetmek için kullanılan metin tabanlı bir uygulamadır. Bu tıpkı windows gezgini yada mac'teki finder gibi fakat grafiksel arayüzü olmadan. Komut satırının diğer adları: cmd, CLI, komut istemcisi, konsol veya terminal (uçbirim)dir.

Komut satırı arabirimini açın

Birkaç deneme yapmak için önce komut satırı arabirimini açmamız gerekir.

Opening: Windows

Başlat'a gidin → Windows sistemi → Komut istemcisi.

Daha eski bir windows sistemi için, Başlat menüsü →Tüm programlar → Aksesuarlar → Komut istemcisi.

Opening: OS X

Uygulamalar → Araçlar →Terminal.

Opening: Linux

Muhtemelen Uygulamalar → Donatılar → Terminal altında olmalı, fakat sistemler arası farklılık gösterebilir. Eğer orada değilse İnternet'te arayın. :)

İstemci

Şu anda yüksek ihtimalle sizden komut bekleyen siyah ya da beyaz bir ekran görüyor olmalısınız.

Prompt: OS X and Linux

Eğer Mac veya GNU/Linux kullanıyorsanız, yüksek ihtimalle $ işareti göreceksiniz, tıpkı bunun gibi:

komut-satırı

$
Prompt: Windows

Windows'da ise > işareti göreceksiniz, bunun gibi:

komut-satırı

>

Tüm komutlar bu işaret ve bir boşluktan sonra gelir fakat bunu yazmak zorunda değilsiniz. Bilgisayarınız bunu sizin için yapacaktır. :)

Küçük bir not: sizin durumunuzda C:\Users\ola> veya Olas-MacBook-Air:~ ola$ benzeri bir durumda olabilir ve kesinlikle sorun yok.

Başında $ veya > içeren kısımlar komut satırı istemi veya kısaca komut istemi'dir. Buraya bir şeyler girilir.

Bu kılavuzda bir komut girmeniz istendiğinde, biz $ veya > ekleyeceğiz, genellikle sola doğru. Sol tarafı göz ardı edebilir ve işlemi başlatan komutu girebilirsiniz.

İlk komutunuz (Yaşasın!)

Aşağıdaki komutu yazarak başlayalım:

Your first command: OS X and Linux

komut-satırı

$ whoami
Your first command: Windows

komut-satırı

> whoami

Ve ardından enter tuşuna basın. Sonucumuz bu:

komut-satırı

$ whoami zeynep

Gördüğünüz gibi bilgisayar kullanıcı adınızı yazdı. Şahane, değil mi ? :)

Her komutu yazmaya çalışın; kopyala - yapıştır yapmayın. Böylece daha akılda kalıcı olur!

Temeller

Tüm işletim sistemleri komut satırı için birbirinden biraz farklı komutlar kullanır, bu nedenle işletim sisteminize uygun yönergeleri izlediğinizden emin olun. Deneyelim mi?

Geçerli Dizin

Nerede olduğumuzu bilmek güzel olurdu, değil mi? Bakalım. Bu komutu yazın ve enter tuşuna basın:

Current directory: OS X and Linux

komut-satırı

$ pwd
/Users/zeynep

Not: 'pwd'nin anlamı "print working directory" yani "çalışma dizinini yazdır"dır.

Current directory: Windows

komut-satırı

> cd
C:\Users\zeynep

Not: 'cd' komutu 'dizin değiştir' anlamındadır. Powershell ile Linux veya Mac OS X'teki gibi pwd komutunu kullanabilirsiniz.

Muhtemelen makinenizde benzeri bir yazı göreceksiniz. Komut satırını açtığınızda genellikle kullanıcınızın ev dizininde başlarsınız.


Dosya ve dizinleri listele

Yani içeride ne var? Bilmek harika olurdu. Haydi bakalım:

List files and directories: OS X and Linux

komut-satırı

$ ls
Uygulamalar
Masaüstü
İndirilenler
Müzik
...
List files and directories: Windows

komut-satırı

> dir  Directory of C:\Users\zeynep 
05/08/2014 07:28 PM <DIR> Uygulamalar 
05/08/2014 07:28 PM <DIR> Masaüstü 
05/08/2014 07:28 PM <DIR> İndirilenler 
05/08/2014 07:28 PM <DIR> Müzik 
...

Not: Ayrıca powershell kullanırken Linux ve Mac OS X'teki gibi 'ls' komutunu kullanabilirsiniz.


Geçerli dizini değiştir

Şimdi, haydi Masaüstü dizinimize gidelim:

Change current directory: OS X and Linux

komut-satırı

$ cd Masaüstü
Change current directory: Windows

komut-satırı

> cd Masaüstü

Gerçekten değişmiş mi bir bakalım:

Check if changed: OS X and Linux

komut-satırı

$ pwd
C:\Users\zeynep\Masaüstü
Check if changed: Windows

komut-satırı

> cd 
C:\Users\zeynep\Masaüstü

İşte oldu!

Profesyonel İpucu: Eğer cd D yazarsanız ve klavyenizden tab'a basarsanız, komut satırı ismin geri kalanını tamamlar ve daha hızlı gezersiniz. Eğer "D" ile başlayan birden fazla klasör varsa, diğer seçenekleri görmek için tab tuşuna iki kez basın.


Dizin oluşturun

Uygulamalı yapmak için masaüstünüzde bir dizin oluşturmaya ne dersiniz? Bu şekilde yapabilirsiniz:

Create directory: OS X and Linux

komut-satırı

$ mkdir uygulama
Create directory: Windows

komut-satırı

> mkdir uygulama

Bu küçük komut masaüstünüzde uygulama isimli bir klasör oluşturacaktır. Orada olup olmadığını kontrol etmek için ls veya dir komutlarını kullanabilirsiniz! Deneyin. :)

Profesyonel ipucu: Eğer aynı komutları tekrar tekrar yazmak istemiyorsanız, yukarı ok ve aşağı ok tuşlarına basarak yazdığınız komutlar arasında geçiş yapabilirsiniz.


Alıştırma!

Sizin için ufak bir alıştırma: yeni oluşturduğunuz alıştırma dizininde test adında bir dizin oluşturun. (cd ve mkdir komutlarını kullanın.)

Çözüm:

Exercise solution: OS X and Linux

komut-satırı

$ cd uygulama
$ mkdir test
$ ls
test
Exercise solution: Windows

komut satırı

> cd uygulama
> mkdir test
> dir
05/08/2014 07:28 PM <DIR>      test

Tebrikler! :)


Temizlik

Ortalığı dağınık bırakmak istemeyiz, haydi yaptığımız her şeyi silelim.

İlk önce masaüstüne geri dönmemiz gerek:

Clean up: OS X and Linux

komut satırı

$ cd ..
Clean up: Windows

komut satırı

> cd ..

cd komutu ile .. kullanmak sizi geçerli dizinin bir üst dizinine götürür (bu şu anki dizinin ana dizinidir).

Nerede olduğunuzu kontrol edin:

Check location: OS X and Linux

komut satırı

$ pwd
C:\Users\zeynep\Masaüstü
Check location: Windows

komut satırı

> cd 
C:\Users\zeynep\Masaüstü

Şimdi uygulama dizinini silme vakti:

Dikkat: del, rmdir veya rm komutları kullanılarak yapılan silme işlemleri geri alınamaz, bunun anlamı: silinen dosyalar sonsuza dek yok olur! Yani bu komutları kullanırken çok dikkatli olun.

Delete directory: Windows Powershell, OS X and Linux

komut satırı

$ rm -r uygulama
Delete directory: Windows Command Prompt

komut satırı

> rmdir /S uygulama
uygulama, Emin misiniz <E/H>? E

Bitti! Gerçekten silindiğinden emin olalım:

Check deletion: OS X and Linux

komut satırı

$ ls
Check deletion: Windows

komut satırı

> dir

Çıkış

Şimdilik bu kadar! Şimdi komut satırını güvenle kapatabilirsiniz. Bunu "hacker" tarzında yapalım, tamam mı? :)

Exit: OS X and Linux

komut satırı

$ exit
Exit: Windows

komut satırı

> exit

Harika, değil mi? :)

Özet

İşte bazı yararlı komutların özeti:

Komut (Windows) Komut (Mac OS - GNU/Linux) Açıklama Örnek
exit exit pencereyi kapatır exit
cd cd dizin değiştir cd test
cd pwd geçerli dizini göster cd (Windows) veya pwd (Mac OS / Linux)
dir ls dizin/dosyaları listele dir
copy cp dosya kopyala copy c:\test\test.txt c:\windows\test.txt
move mv dosya taşı move c:\test\test.txt c:\windows\test.txt
mkdir mkdir yeni bir dizin oluştur mkdir testdizini
rmdir (veya del) rm dosyayı silin del c:\test\test.txt
rmdir /S rm -r klasörü siliniz rm - r testdizini

Bu kullanabileceğiniz komutlardan sadece birkaçı, fakat bugün bundan daha fazlasını kullanmayacaksınız.

Eğer merak ediyorsanız, ss64.com adresinden tüm işletim sistemleri için tüm komutların kullanımına ulaşabilirsiniz.

Hazır mısınız?

Haydi Python'a giriş yapalım!

results matching ""

    No results matching ""